Man trekt zich terug uit het contact

Deel drie in de serie is het einde van een relatie voorspelbaar?

De derde ruiter van dr. Gottman is een vreemde in de groep. Hij heet terugtrekken en verschuilt en graaft zich in om van daaruit iedere poging tot echt contact de nek om te draaien.

Misschien ken je dat? Het gevoel dat je de ander maar niet lijkt te bereiken? Je wil het gewoon uitpraten en liefst ook van de ander horen wat er nou dwars zit. Maar er komt gewoon niets uit. Het lijkt soms wel alsof ze het expres doen om je nog bozer te maken. Alsof je tegen een muur praat. Nog harder beuk je er tegenaan, je gooit alles in de strijd: gillen, tranen, lieve woordjes, smeekbedes, bedreigingen, niets helpt. Hoe meer jij tekeer gaat hoe meer hij zich terug lijkt te trekken achter die metershoge muur.

Achter de muur

Ik spreek in dit artikel over hij, omdat we in de relatiegesprekken zien dat het meestal om mannen gaat. Dit is niet om de schuld bij mannen neer te leggen, maar dat komt omdat een vrouw tijdens een ruzie haar emoties anders verwerkt, door er over te willen praten. Bij een man loopt de spanning dan alleen maar nog verder op, waardoor hij zich nog verder zal terugtrekken achter zijn muur. Daar blijft hij stil zitten tot de bui is over gewaaid. Als hij dan voorzichtig uit zijn schulp kruipt en zijn neus boven de muur uitsteekt, is hij meestal niet meer boos, verdrietig en kan hij gewoon verder gaan alsof er niets gebeurd is.

Hieronder beschrijf ik het nut van de muur en hoe je samen de muur naar beneden kunt halen.

De man (of soms de vrouw) zit niet voor niets achter de muur. Hij zit daar omdat zijn brein hem zegt dat hij moet vluchten. Er komt iets ongelofelijk angstigs zijn kant op en om zijn hachje te redden kruipt hij weg. De woorden van de partner worden in salvo’s op hem afgevuurd afgewisseld met explosies van boosheid die hem nog verder doen wegkruipen. Hij voelt dingen die hij niet wil voelen. De scherpe woorden vinden doel in zijn hart en hij heeft nergens verband om de gaten mee te dichten. Hij kan alleen maar stil blijven liggen en wachten tot de strijd voorbij gaat.

Gewend aan de strijd

Na de strijd likt ieder zijn wonden. Wachtend in gewapende vrede tot de volgende oorlog weer uitbreekt. Hoe raar het ook mag klinken, er zijn genoeg stellen die zo door het leven gaan. Als geharde veteranen, voelen ze geen pijn meer en zijn ze gewend geraakt aan de strijd. In een enkel geval geeft het de relatie zelfs bestaansrecht en verdrijven ze zo de sleur.

Begrip en mededogen

Een goede manier om de muur naar beneden te halen, is om samen in therapie te gaan. De therapeut kan de terugtrekker uitnodigen om zijn verhaal te doen en stukje bij beetje uit te leggen wat hem dwars zit. Door het verhaal van de terugtrekker aan te horen en stil te staan bij het waarom en waar zijn angst ligt, kan er ruimte ontstaan bij de ander voor begrip en mededogen. Uit het het verhaal blijkt dan dat de ander een goede reden had en heeft om zich te verschuilen en terug te trekken. Dat praat niets goed, maar verklaart wel heel veel.

Laat je vasthouden

Nieuwe verbindingen ontstaan door begrip en misschien wel vergeving voor het gedrag van de ander. Steek je hand uit naar de ander en geef aan waar jij nou zo’n behoefte aan hebt. Vertel hoe je hem mist en hoe eenzaam jij je vaak voelt. Nodig hem uit om achter zijn muur vandaan te komen en zijn betrokkenheid te tonen. Hoe? Laat hij je vasthouden en je zachtjes wiegen. Vertel hem dat hij geen reden heeft om zich te verschuilen, hij mag er zijn in al zijn kwetsbaarheid.